InternetBawdar

မာတိကာ

မာတိကာ

  • အပိုင်း ၄။ ဘယ်သူမပြု မိမိမှု

    ဟဲ့ ဇီးကွက်ရေ။ လူမှုကွန်ရက်ဆိုတဲ့ နေရာက အင်တာနက်ပေါ်မှာ ရှိတယ်နော်။ အင်တာနက်ဆိုတဲ့ သဘောက ကိုယ် တစ်ခုခုတင်လိုက်တာနဲ့ အဲ့အရာက အင်တာနက် တစ်နေရာရာမှာ အမြဲတမ်း ကျန်နေတတ်သကွဲ့။ ဘာကြောင့် အဲ့လို ဖြစ်နိုင်လဲဆိုတော့ ကိုယ်တစ်ခုခု အင်တာနက်ပေါ်မှာ တင်ခဲ့တာ၊ ပြောခဲ့တာကို ကိုယ်က ပြန်ဖျက်လိုက်ရင်တောင်မှ တစ်ယောက်ယောက်က သိမ်းထားခဲ့ရင် သူတို့တွေဆီမှာ ကျန်နေမှာ မျိုးလေ။ အဲ့အချက်အလက်တွေက သူတို့ရဲ့ ဖုန်းထဲမှာ ကျန်သွားရင်ကျန်၊ မဟုတ်ရင် အင်တာနက် တစ်နေရာမှာ ကျန်နေနိုင်တယ်။ ကိုယ်ပြောသမျှ အရာရာတိုင်းက အင်တာနက်ပေါ်မှာ သမိုင်းတွင်တတ်လို့ အကျွန်ုပ် မြင်တယ်။

    တစ်ချို့ လူမှုကွန်ရက်ဆိုတာက ကိုယ့်ကွန်ရက်ထဲမှာ ကိုယ်သိတဲ့လူတွေပဲ ရှိအောင်ထားလို့ရပေမဲ့ တစ်ချို့ကတော့ လူများများ မြင်လို့ရအောင် လုပ်နိုင်တဲ့ သဘောသဘာဝတွေ ရှိတယ်လေ။ အဲ… အထူးသဖြင့် ဇီးကွက်သွားသွားနေတဲ့ Facebook ဆိုတဲ့ နေရာကြီးဆိုရင် နင့်သူငယ်ချင်းနဲ့ မိသားစုတွေ တင်မကဘူး၊ တစ်လောကလုံးကို ချိတ်ဆက်လို့ရမယ့် အခွင့်အရေးမျိုးကို ပေးထားတယ်။ ဘယ်သူတွေနဲ့ ချိတ်ဆက်မယ်ဆိုတာက နင့်သဘောပါလေ။ ဒါပေမယ့် တကယ်လို့ နင့် Facebook ထဲက အပြင်မှာ ကိုယ်တကယ် အကြောင်းမသိတဲ့ လူတွေ ပါနေရင် တော်ကြာ သူတို့ထဲက တစ်ယောက်ယောက်က မကောင်းကြံချင်ရင် နင်ဂိပြီပေါ့။ အဲ့ဒါဆို နင်ဘယ်လိုလုပ်မလဲ။​ အပြင်နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပြောရရင် Facebook ဆိုတဲ့ လူမှုကွန်ရက်ဆိုတာက ကွန်ရက်ထဲမှာ ကိုယ်မသိတဲ့သူတွေပါတဲ့အခါ နင့်အပြင် လူကြားသူကြားထဲမှာ ကိုယ့်အကြောင်းကို ပြောနေသလို၊ ကြေညာနေသလိုပဲပေါ့။ အဲ့တော့ လူတကာရှိတဲ့ နေရာမှာ နင့် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ အချက်အလက်တွေကို ပြောမလား။

    လူမှုကွန်ရက်ပေါ်မှာ ဘေးကင်းလုံခြုံတယ်ဆိုတာ ကိုယ်ပြောမယ့် အကြောင်းအရာက ဒီလူမှုကွန်ရက်ပေါ်မှာ ပြောသင့်၊ မပြောသင့်ကို ဆင်ခြင်သုံးသပ်တတ်တာကို ခေါ်တာပေါ့။ ဥပမာ ကိုယ့်မှာ ပိုက်ဆံဘယ်လောက်ရှိတယ်၊ တန်ဖိုးရှိတဲ့ဟာတွေကို ဘယ်နားမှာ သိမ်းထားလဲဆိုတာ ထုတ်ကြွားမလား။ ကိုယ့်မှာရှိတာတွေကို လိုချင်တဲ့သူတွေ၊ ကိုယ့်ကို ရန်ရှာချင်တဲ့ သူတွေသာ သိသွားရင် အန္တရာယ်ပေါ့။ ကိုယ်ဘယ်မှာ ရှိနေတယ်၊ ဘယ်ရောက်နေတယ် ဆိုတာတွေ၊ ကိုယ့်ရဲ့ အားနည်းချက်တွေက ဘာဆိုတာတွေကို ကိုယ့်ကို ဒုက္ခပေးချင်တဲ့သူတွေက သိသွားရင် ကိုယ့်အတွက် အန္တရာယ်ပေါ့။ ဥပမာ Facebook က ကိုယ့်ရဲ့ About နေရာမှာ လူတိုင်းမြင်နိုင်တဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ရေးအချက်အလက်တွေ၊
 နေရပ်လိပ်စာကို အတိအကျတွေ ဖော်ပြထားတာကို ရှောင်ကြနော်။ ကိုယ်က ဖုန်းနံပါတ်တွေကိုလည်း ဖေ့စ်ဘုတ်မှာ ထည့်ထားရရင်လည်း only me (ကိုယ်တစ်ယောက်ထဲ မြင်ရအောင်) ပြုလုပ်ထားကြနော်။
 About နေရာမှာ ထည့်ထားတဲ့ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာအချက်အလက်တွေ (ဥပမာ ပညာရေး၊ အလုပ်အကိုင်၊ မိသားစုဝင်) အချက်အလက်တစ်ခုချင်းစီ ကို public ဖြစ်သင့်လား friend only ဖြစ်သင့်လား သေချာစိစစ်သင့်တယ်နော။

    ကိုယ်တင်ထားတဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို နောက် တစ်ယောက်ယောက်က Screenshot ရိုက်ယူထားလို့ ရတယ်ဆိုတာကိုလည်း မမေ့နဲ့နော်။ ကိုယ်ပို့စ်တင်တာတွေ နဲ့တင်မကပဲ ကိုယ်မသိတဲ့သူတစ်ယောက်က ကိုယ့်ကို Message (မက်စေ့) ပို့ပြီးတော့ အတွင်းရေးအချက်အလက်တွေ လာမေးတယ်ဆိုရင်လည်း ဇီးကွက် မဖြေရဘူး။ ငယ်ငယ်က အမေဆုံးမနေကြလို အပြင်ထွက်ရင် သူစိမ်းတွေ စကားလာပြောရင် ပြန်မဖြေနဲ့ ဆိုသလိုပေါ့။ အဲ့သလိုပဲ အွန်လိုင်းဆိုတာကလည်း လူအချင်းချင်း မမြင်ရတော့ နင်က ဘာမှမဖြစ်လောက်ပါဘူးလေလို့ ထင်နေပေမဲ့လည်း စဉ်းစားဆင်ခြင်ရမှာကတော့ ထိုနည်းတူစွာပါပဲ။

    ကဲ… ဆက်ပြီးတော့ လူမှုကွန်ရက်ဘေးကင်းလုံခြုံတာနဲ့ ပက်သက်လို့ social media တစ်ခုချင်းစီရဲ့ သဘောသဘာဝတွေကို အကျဉ်းချုံးလေးဆက်ပြောပြမယ်။

    အပိုင်း ၁။ အင်တာနက် အသိုက်အဝန်းပေါ်ဝယ်
    ဒီဂျစ်တယ် နိုင်ငံသားတိုင်းအတွက်လည်း နိုင်ငံသားတာဝန်တွေ၊ နီတိတွေဆိုတာ ရှိပါတယ်ကွယ်။
    Read more.
    အပိုင်း ၁။​ အင်တာနက်ဆိုသည်မှာ
    အင်တာနက်ကို ဘယ်လို တည်ထောင်ကြလဲ။
    Read more.
    အပိုင်း ၂။ လူမှုကွန်ရက်ခေတ်ဆိုတော့လည်း
    လူမှုကွန်ရက်ဆိုတာ ဘယ်လိုဖြစ်လာတာလဲ။
    Read more.
    အပိုင်း ၃။ အင်တာနက် ဘေးကင်းလုံခြုံမှုဆိုတာ
    အင်တာနက် ဘေးကင်းလုံခြုံမှုအကြာင်း ပြောပြမယ်။
    Read more.
    အပိုင်း ၄။ ဘယ်သူမပြု မိမိမှု
    လူမှုကွန်ရက်ပေါ် ဘေးကင်းလုံခြုံမှုနဲ့ ပက်သက်တဲ့ သိကောင်းစရာ ဆင်ခြင်စရာတွေ ပြောပြမယ်။
    Read more.
    အပိုင်း ၅။ လမ်းဆုံက လူမှုကွန်ရက်
    လူမှုကွန်ရက် အမျိုးမျိုးရဲ့ သဘောသဘာဝ အကြောင်းကို ပြောပြမယ်။
    Read more.
    အပိုင်း ၆။​၊ ဝါဝါမြင်တိုင်း ရွှေမဟုတ်
    လူမှုကွန်ရက်ပေါ်မှာ အကောင့်တုအယောင်တွေ ရှိနေတတ်တယ်ဆိုတာ သတိထားပါ။
    Read more.
    အပိုင်း ၇။ လာသမျှလူတိုင်းကို မျက်စိမှိတ် လက်မခံမိမှ တန်ကာကျမည်
    Facebook ပေါ်မှာ ကိုယ်အပြင်မှာ မသိတဲ့သူတွေနဲ့ သူငယ်ချင်း ဖြစ်တယ်ဆိုရင် ဘာတွေ ဆင်ခြင်ဖို့လိုမလဲ။
    Read more.
    အပိုင်း ၈။ နှုတ်ကြောင့်သေ လက်ကြောင့်ကြေဆိုသလို
    အရမ်း ကိုယ်ရေးကိုယ်တာဖြစ်တဲ့ ကိစ္စတွေကို အွန်လိုင်းမှာ မပြောသင့်ပါ။
    Read more.
    အပိုင်း ၉။ ဘယ်ဆီကို ရောက်ရောက်
    ကိုယ် ဘယ်နား ရောက်နေတယ်၊ ဘယ်တွေ သွားတတ်တယ်ဆိုတဲ့ နေရာနဲ့ အချိန်တွေကို အမြဲတမ်း ဝေမျှသင့်သလား။
    Read more.
    အပိုင်း ၁၀။ တံလျှပ်ကိုရေထင် ရွှေသမင်အလိုက်မှား
    အွန်လိုင်းပေါ်ကနေ မသိတဲ့ သူစိမ်းတွေကို ကိုယ့် အချက်အလက်တွေ လှမ်းပြောမိတာနဲ့ ပက်သက်လို့ ပြောရဦးမယ်။
    Read more.
    အပိုင်း ၁၁။ ပျော်ရာမှာမနေ တော်ရာမှာနေ
    ကိုယ့် အချက်အလက်တွေကို လူတွေအကုန် မမြင်ပဲ ကိုယ် မြင်စေချင်တဲ့သူတွေကိုပဲ မြင်အောင် သတ်မှတ်နည်းကို ပြောပြပါ့မယ်။
    Read more.
    အပိုင်း ၁၂။ ကြောင်မရှိ ကြွက်ထ
    Password တွေ ဘာ့ကြောင့် အရေးကြီးတာလဲ ဆိုတာ သိသင့်တယ်။
    Read more.
    အပိုင်း ၁၃။ စကားဝှက်တမ်း ကစားကြရာဝှယ်
    Password တွေ ကို ဘယ်လို ကောင်းအောင် လုပ်ရမလဲ။
    Read more.
    အပိုင်း ၁၄။ ပြောင်းလဲချိန်တန်ပြီ… စကားဝှက်
    တစ်ခြားသူတွေက ကိုယ့်ရဲ့အကောင့်ကို ဖွင့်ပေးထားတာလား။ Password ပြောင်းမှ ဖြစ်မယ်။
    Read more.
    အပိုင်း ၁၅။​ အွန်လိုင်းပေါ်က မသမာသူများ
    အွန်လိုင်းကနေ သင့် အရေးကြီးအချက်အလက်တွေကို လိမ်ညာတောင်းယူတဲ့ နည်းလမ်းတွေအကြောင်း နည်းနည်း သတိထားပါ။
    Read more.
    ​သော့နှစ်ထပ်ခတ်နည်း (သို့) Two Factor Authentication
    နှစ်ဆင့်ခံလုံခြုံရေးစနစ်ကို သင့်ရဲ့ အဖေ့စ်ဘုတ်နဲ့ Gmail မှာ သုံးလို့ရအောင် ဖွင့်တဲ့နည်း သင်ပေးမယ်။
    Read more.
    အပိုင်း ၂။​ မရှိတောင့်တ ရှိကြောင့်ကြ
    အင်တာနက်ပေါ်တွင် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဘေးကင်းလုံခြုံမှု ရရှိအောင် ဘယ်လို လုပ်ရမလဲ။
    Read more.
    အပိုင်း ၃။​ ဒီဂျစ်တယ် ငတက်ပြားတွေကို သတိထား။
    Internet Harrassment လို့ခေါ်တဲ့ အင်တာနက်ပေါ်ကလာတဲ့ အနှောင့်အယှက်လေးတွေအကြောင်းကို ပြောပြမယ်။
    Read more.
    အပိုင်း ၄။​ အစကောင်းမှ အနှောင်းသေချာ
    အွန်လိုင်းနှောင့်ယှက်မှုတွေ ဘယ်တော့မှ ကိုယ့်ဆီ မရောက်လာအောင် နေထိုင်ရမယ့်နည်းက အလွယ်လေးပါ။
    Read more.
    အပိုင်း ၅။ လူ့စည်း လူ့ဘောင်… အင်တာနက်စည်း အင်တာနက်ဘောင်
    ဖေ့စ်ဘုတ်ပေါ်မှာ လူမှုကွန်ယက်စံနှုန်းတွေကို သတ်မှတ်ထားတယ်ဆိုတာ သိလား မောင်မယ်တို့။
    Read more.
    အပိုင်း ၆။​ ချစ်စကိုရှည်စေ၊ မုန်းစကိုတိုစေ
    အမုန်းတရားကင်းစင်တဲ့ အင်တာနက် အသိုင်အဝန်းကြီးကို တည်ဆောက်ကြပါစို့လား။
    Read more.
    အပိုင်း ၁။ မသိသူကျော်သွား သိသူဖော်စား
    အင်တာနက် သတင်းလောကဟာ လူပေါင်းစုံလုပ်ထားနိုင်တာမို့ ပညာရှင်တွေရေးတဲ့ သတင်းတွေနဲ့ ဂျင်းသတင်းတွေ ရောနေနိုင်တယ်ဆိုတာကို ပြောပြချင်ပါတယ်။
    Read more.
    အပိုင်း ၂။ ဂျင်းသတင်းတွေ မမိအောင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ။
    သတင်းများကို ပြန်လည်မဝေမျှခင် စစ်ဆေးနိုင်သော အချက် ၈ ချက်
    Read more.
    အပိုင်း ၃။ ဒါသတင်းလား
    သတင်းတွေကို ပညာရှင်ဆန်မှု ရှိမရှိ စစ်ဆေးမှု အဆင့်ဆင့်
    Read more.
    အပိုင်း ၄။ သတိမမူ ဂူမမြင် သတိမူက မြူပါမြင်၏
    ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ်မှာ သင့်ကို သတင်းတုတွေနဲ့ လှည့်ဖျားတဲ့ အထာ (၁၀) ခု
    Read more.
    အပိုင်း ၇။ Report လုပ်နည်းနဲ့ Block လုပ်နည်း
    ဖေ့စ်ဘုတ်ပေါ်က အနှောင့်အယှက်လေးတွေကို ကိုင်တွယ်နိုင်မယ့် နည်းလမ်းတစ်ခု။
    Read more.
    အပိုင်း ၁။ ကံကိုယုံ၍ ဆူးပုံမနင်းရာ
    အင်တာနက်ပေါ်က ဗဟုသုတနဲ့ သတင်းအချက်အလက်များကို အရည်အသွေး စစ်ဆေးနည်း
    Read more.
    အပိုင်း ၂။ ပညာလို အိုသည်မရှိ
    အင်တာနက်ပေါ်က အကျိုးရှိမယ့် ဗဟုသုတများ လေ့လာနိုင်မယ့်နေရာများ
    Read more.
    သူတွေကိုယ်တွေ လုပ်တတ်ကြတဲ့ အင်တာနက် အလေ့အကျင့်ဆိုးလေးများ
    အွန်လိုင်းပေါ်က အကျင့်ဆိုးတွေကို ဖျောက်ပြီးတော့ ကောင်းတဲ့အကျင့်တွေနဲ့ အစားထိုးကြရအောင်။
    Read more.