InternetBawdar

မာတိကာ

မာတိကာ

  • အပိုင်း ၁။ အင်တာနက် အသိုက်အဝန်းပေါ်ဝယ်

    မောင်မယ်တို့ရေ အင်တာနက်ဆိုတဲ့ စာဥတို့လောကကြီးမှာလေ လူတွေကပေါင်းစုံရှိတာ။ အင်တာနက်က လူတွေကို မတည်ဆောက်ဘူး။ လူတွေကသာ အင်တာနက်ကို တည်ဆောက်ထားကြတာပါ။ ကောင်းတဲ့ နေရာမှာ သုံး၊ ကောင်းတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ နေထိုင်တယ်ဆိုရင် ကိုယ့်အတွက် ကောင်းကျိုးတွေပေးနိုင်သလို၊ ဒုစရိုက် လုပ်တဲ့သူတွေကျတော့ အင်တာနက်ကို အလွဲသုံးစားလုပ်ပြီး အမြတ်ထုတ်နေကြတာတွေ သူများကို ဒုက္ခပေးနေကြတာတွေလည်းရှိပါတယ်။

    မောင်မယ်တို့ စာဥတို့အားလုံးဟာ ကိုယ့်ရဲ့ ဉာဏ်ပညာတွေနဲ့ အင်တာနက်ပေါ်က အရာတွေကို ဖန် တီးသလို အင်တာနက်ပေါ်မှာ ဝင်ရောက်နေထိုင်လိုက်ပြီဆိုတာနဲ့ Digital Citizenship လို့ခေါ်တဲ့ ဒီဂျစ်တယ်လောကကြီးရဲ့ နိုင်ငံသားတွေဖြစ်သွားကြတယ်ဆိုတာကို သတိပြုစေလိုပါတယ်။ အင်တာနက် အသုံးပြုသူတိုင်းဟာ အင်တာနက်ပေါ်က ကိုယ်ရဲ့တစ်ကိုယ်ရည်တစ်ကာယနယ်ပယ်ကို ဘယ်သူမှမပိုင်ပဲ ကိုယ်ကိုယ်တိုင် တည်ဆောက်ထားကြထားကို ဘယ်သူမှလဲ လာယူလို့မရပါဘူး။​ ဒီဂျစ်တယ် နိုင်ငံသားဆိုတဲ့ အတိုင်း နိုင်ငံသားတွေ ရှိသင့်တဲ့ တာဝန်တွေ၊ နီတိတွေနဲ့ အနည်းအများတော့ ပတ်သက်လာပါပြီ။ အဲ့ဒါမှပဲ သဟဇာတရှိတဲ့ ဒီဂျစ်တယ် အသိုက်အဝန်းတစ်ခုကို အတူတကွ တည်ထောင်နိုင်လေမပေါ့။ အဲ့ဒီအခါမှာ ဒီဂျစ်တယ် နိုင်ငံသားတိုင်းသိသင့်တဲ့ အချက်လေးချက်ရှိတယ်။​

    ၁- Digital Footprint ဆိုတဲ့ ကိုယ်အင်တာနက်မှာ ဘာလုပ်လုပ် ဘာသုံးသုံး ကိုယ်လုပ်သမျှ အရာတိုင်းဟာ ခြေရာကျန်ခဲ့တယ်ဆိုတာကို သိထားသင့်တဲ့အချက် ၂- Digital Identity ဆိုတဲ့ အင်တာနက်ပေါ်မှာ မိမိကိုယ်ကို ဘယ်လို သတ်မှတ်နေထိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အရာ ၃- Digital Rights ဆိုတဲ့ အင်တာနက်ပေါ်မှာ ရသင့်ရထိုက်တဲ့ လူတိုင်းရဲ့ အခွင့်အရေးတွေ အကြောင်းနဲ့ ၄- Digital Civics ဆိုတဲ့ သဟဇာတဖြစ်တဲ့ ဒီဂျစ်တယ် အသိုက်အဝန်းတစ်ခုကို တည်ဆောက်ဖို့ လူတိုင်းလိုက်နာသင့်တဲ့ ဒီဂျစ်တယ်နိတိ ပေါ့ကွာ။

    ဟိတ်… အဲ့ဒီထဲမှာမှ စာဥ​ က နောက်ဆုံးအချက်ဖြစ်တဲ့ ဒီဂျစ်တယ်နိတိ အကြောင်းကိုပြောပြရင်း အင်တာနက်ပေါ်မှာ စိတ်အေးချမ်းသာယာစွာမှုကို ရရှိနိုင်မယ့် နေထိုင်ပုံအကြောင်းတွေကို ပြောပြမယ်လေ။

    အပိုင်း ၁။ အင်တာနက် အသိုက်အဝန်းပေါ်ဝယ်
    ဒီဂျစ်တယ် နိုင်ငံသားတိုင်းအတွက်လည်း နိုင်ငံသားတာဝန်တွေ၊ နီတိတွေဆိုတာ ရှိပါတယ်ကွယ်။
    Read more.
    အပိုင်း ၁။​ အင်တာနက်ဆိုသည်မှာ
    အင်တာနက်ကို ဘယ်လို တည်ထောင်ကြလဲ။
    Read more.
    အပိုင်း ၂။ လူမှုကွန်ရက်ခေတ်ဆိုတော့လည်း
    လူမှုကွန်ရက်ဆိုတာ ဘယ်လိုဖြစ်လာတာလဲ။
    Read more.
    အပိုင်း ၃။ အင်တာနက် ဘေးကင်းလုံခြုံမှုဆိုတာ
    အင်တာနက် ဘေးကင်းလုံခြုံမှုအကြာင်း ပြောပြမယ်။
    Read more.
    အပိုင်း ၄။ ဘယ်သူမပြု မိမိမှု
    လူမှုကွန်ရက်ပေါ် ဘေးကင်းလုံခြုံမှုနဲ့ ပက်သက်တဲ့ သိကောင်းစရာ ဆင်ခြင်စရာတွေ ပြောပြမယ်။
    Read more.
    အပိုင်း ၅။ လမ်းဆုံက လူမှုကွန်ရက်
    လူမှုကွန်ရက် အမျိုးမျိုးရဲ့ သဘောသဘာဝ အကြောင်းကို ပြောပြမယ်။
    Read more.
    အပိုင်း ၆။​၊ ဝါဝါမြင်တိုင်း ရွှေမဟုတ်
    လူမှုကွန်ရက်ပေါ်မှာ အကောင့်တုအယောင်တွေ ရှိနေတတ်တယ်ဆိုတာ သတိထားပါ။
    Read more.
    အပိုင်း ၇။ လာသမျှလူတိုင်းကို မျက်စိမှိတ် လက်မခံမိမှ တန်ကာကျမည်
    Facebook ပေါ်မှာ ကိုယ်အပြင်မှာ မသိတဲ့သူတွေနဲ့ သူငယ်ချင်း ဖြစ်တယ်ဆိုရင် ဘာတွေ ဆင်ခြင်ဖို့လိုမလဲ။
    Read more.
    အပိုင်း ၈။ နှုတ်ကြောင့်သေ လက်ကြောင့်ကြေဆိုသလို
    အရမ်း ကိုယ်ရေးကိုယ်တာဖြစ်တဲ့ ကိစ္စတွေကို အွန်လိုင်းမှာ မပြောသင့်ပါ။
    Read more.
    အပိုင်း ၉။ ဘယ်ဆီကို ရောက်ရောက်
    ကိုယ် ဘယ်နား ရောက်နေတယ်၊ ဘယ်တွေ သွားတတ်တယ်ဆိုတဲ့ နေရာနဲ့ အချိန်တွေကို အမြဲတမ်း ဝေမျှသင့်သလား။
    Read more.
    အပိုင်း ၁၀။ တံလျှပ်ကိုရေထင် ရွှေသမင်အလိုက်မှား
    အွန်လိုင်းပေါ်ကနေ မသိတဲ့ သူစိမ်းတွေကို ကိုယ့် အချက်အလက်တွေ လှမ်းပြောမိတာနဲ့ ပက်သက်လို့ ပြောရဦးမယ်။
    Read more.
    အပိုင်း ၁၁။ ပျော်ရာမှာမနေ တော်ရာမှာနေ
    ကိုယ့် အချက်အလက်တွေကို လူတွေအကုန် မမြင်ပဲ ကိုယ် မြင်စေချင်တဲ့သူတွေကိုပဲ မြင်အောင် သတ်မှတ်နည်းကို ပြောပြပါ့မယ်။
    Read more.
    အပိုင်း ၁၂။ ကြောင်မရှိ ကြွက်ထ
    Password တွေ ဘာ့ကြောင့် အရေးကြီးတာလဲ ဆိုတာ သိသင့်တယ်။
    Read more.
    အပိုင်း ၁၃။ စကားဝှက်တမ်း ကစားကြရာဝှယ်
    Password တွေ ကို ဘယ်လို ကောင်းအောင် လုပ်ရမလဲ။
    Read more.
    အပိုင်း ၁၄။ ပြောင်းလဲချိန်တန်ပြီ… စကားဝှက်
    တစ်ခြားသူတွေက ကိုယ့်ရဲ့အကောင့်ကို ဖွင့်ပေးထားတာလား။ Password ပြောင်းမှ ဖြစ်မယ်။
    Read more.
    အပိုင်း ၁၅။​ အွန်လိုင်းပေါ်က မသမာသူများ
    အွန်လိုင်းကနေ သင့် အရေးကြီးအချက်အလက်တွေကို လိမ်ညာတောင်းယူတဲ့ နည်းလမ်းတွေအကြောင်း နည်းနည်း သတိထားပါ။
    Read more.
    ​သော့နှစ်ထပ်ခတ်နည်း (သို့) Two Factor Authentication
    နှစ်ဆင့်ခံလုံခြုံရေးစနစ်ကို သင့်ရဲ့ အဖေ့စ်ဘုတ်နဲ့ Gmail မှာ သုံးလို့ရအောင် ဖွင့်တဲ့နည်း သင်ပေးမယ်။
    Read more.
    အပိုင်း ၂။​ မရှိတောင့်တ ရှိကြောင့်ကြ
    အင်တာနက်ပေါ်တွင် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဘေးကင်းလုံခြုံမှု ရရှိအောင် ဘယ်လို လုပ်ရမလဲ။
    Read more.
    အပိုင်း ၃။​ ဒီဂျစ်တယ် ငတက်ပြားတွေကို သတိထား။
    Internet Harrassment လို့ခေါ်တဲ့ အင်တာနက်ပေါ်ကလာတဲ့ အနှောင့်အယှက်လေးတွေအကြောင်းကို ပြောပြမယ်။
    Read more.
    အပိုင်း ၄။​ အစကောင်းမှ အနှောင်းသေချာ
    အွန်လိုင်းနှောင့်ယှက်မှုတွေ ဘယ်တော့မှ ကိုယ့်ဆီ မရောက်လာအောင် နေထိုင်ရမယ့်နည်းက အလွယ်လေးပါ။
    Read more.
    အပိုင်း ၅။ လူ့စည်း လူ့ဘောင်… အင်တာနက်စည်း အင်တာနက်ဘောင်
    ဖေ့စ်ဘုတ်ပေါ်မှာ လူမှုကွန်ယက်စံနှုန်းတွေကို သတ်မှတ်ထားတယ်ဆိုတာ သိလား မောင်မယ်တို့။
    Read more.
    အပိုင်း ၆။​ ချစ်စကိုရှည်စေ၊ မုန်းစကိုတိုစေ
    အမုန်းတရားကင်းစင်တဲ့ အင်တာနက် အသိုင်အဝန်းကြီးကို တည်ဆောက်ကြပါစို့လား။
    Read more.
    အပိုင်း ၁။ မသိသူကျော်သွား သိသူဖော်စား
    အင်တာနက် သတင်းလောကဟာ လူပေါင်းစုံလုပ်ထားနိုင်တာမို့ ပညာရှင်တွေရေးတဲ့ သတင်းတွေနဲ့ ဂျင်းသတင်းတွေ ရောနေနိုင်တယ်ဆိုတာကို ပြောပြချင်ပါတယ်။
    Read more.
    အပိုင်း ၂။ ဂျင်းသတင်းတွေ မမိအောင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ။
    သတင်းများကို ပြန်လည်မဝေမျှခင် စစ်ဆေးနိုင်သော အချက် ၈ ချက်
    Read more.
    အပိုင်း ၃။ ဒါသတင်းလား
    သတင်းတွေကို ပညာရှင်ဆန်မှု ရှိမရှိ စစ်ဆေးမှု အဆင့်ဆင့်
    Read more.
    အပိုင်း ၄။ သတိမမူ ဂူမမြင် သတိမူက မြူပါမြင်၏
    ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ်မှာ သင့်ကို သတင်းတုတွေနဲ့ လှည့်ဖျားတဲ့ အထာ (၁၀) ခု
    Read more.
    အပိုင်း ၇။ Report လုပ်နည်းနဲ့ Block လုပ်နည်း
    ဖေ့စ်ဘုတ်ပေါ်က အနှောင့်အယှက်လေးတွေကို ကိုင်တွယ်နိုင်မယ့် နည်းလမ်းတစ်ခု။
    Read more.
    အပိုင်း ၁။ ကံကိုယုံ၍ ဆူးပုံမနင်းရာ
    အင်တာနက်ပေါ်က ဗဟုသုတနဲ့ သတင်းအချက်အလက်များကို အရည်အသွေး စစ်ဆေးနည်း
    Read more.
    အပိုင်း ၂။ ပညာလို အိုသည်မရှိ
    အင်တာနက်ပေါ်က အကျိုးရှိမယ့် ဗဟုသုတများ လေ့လာနိုင်မယ့်နေရာများ
    Read more.
    သူတွေကိုယ်တွေ လုပ်တတ်ကြတဲ့ အင်တာနက် အလေ့အကျင့်ဆိုးလေးများ
    အွန်လိုင်းပေါ်က အကျင့်ဆိုးတွေကို ဖျောက်ပြီးတော့ ကောင်းတဲ့အကျင့်တွေနဲ့ အစားထိုးကြရအောင်။
    Read more.